ટૂંકો જવાબ
પ્લાયવુડ લાકડું છે, તેથી તે કાપેલી કિનારીઓ, ખીલાના કાણાં અને ઘસાયેલી ફિલ્મમાંથી પાણી શોષે છે. ભીની શીટ ભારે થાય છે, ફૂલે છે અને તેના પડ ઉખડવા લાગે છે. તમે પ્લાયવુડનું વધુ સારું રક્ષણ કરી શકો (ઢાંકીને રાખો, કિનારીઓ સીલ કરો, યોગ્ય રિલીઝ એજન્ટ વાપરો) અથવા પાણી ન શોષે એવી સપાટી અપનાવી શકો: સ્ટીલ પ્લેટ, એલ્યુમિનિયમ ફોર્મવર્ક અથવા પ્લાસ્ટિક શટરિંગ શીટ. સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ મુખ્યત્વે મોટા, પુનરાવર્તિત કામોમાં જ વળતર આપે છે.
Gopal Agritech ટીમ દ્વારા સમીક્ષા · અપડેટ: 2026-10-19
વરસાદમાં પ્લાયવુડ શટરિંગ કેમ ફૂલે છે અને તેના પડ કેમ ઉખડે છે?
લાકડું હાઇગ્રોસ્કોપિક છે: તે ભીના વાતાવરણમાંથી ભેજ શોષીને ફૂલે છે, અને સુકાય ત્યારે સંકોચાય છે. વારંવાર ફૂલવા અને સંકોચાવાથી લાકડાની વસ્તુઓ વાંકી વળી શકે, તેમાં તિરાડ પડી શકે અને ફાટી શકે.
IS 4990 મુજબ બનેલું શટરિંગ પ્લાયવુડ BWP-બોન્ડેડ અને પ્રિઝર્વેટિવ-ટ્રીટેડ હોય છે, અને સ્ટાન્ડર્ડ અપેક્ષા રાખે છે કે તે વારાફરતી ભીનું અને સૂકું થવાનું સહન કરે. પરંતુ કોંક્રિટિંગ ભીનું કામ છે. શીટને સિમેન્ટ સ્લરી, ક્યુરિંગનું પાણી અને વરસાદનો સામનો કરવો પડે છે. જ્યાં પણ રક્ષણાત્મક ફિલ્મ કે પેઇન્ટ તૂટેલો હોય ત્યાંથી પાણી અંદર જાય છે. IS 4990 નોંધે છે કે ભીના પ્લાયવુડનું વજન 30% કે તેથી વધુ વધી શકે, તેથી પલળેલી શીટ ઉપાડવી અને સંભાળવી પણ અઘરી બને છે.
ફોર્મવર્ક બોર્ડ અંગેનો એક અભ્યાસ પણ આ જ વાત કરે છે: ભેજ બહાર રાખવા સપાટી અને કિનારીઓ પર કોટિંગ કરવામાં આવે છે, અને નિષ્ફળ ગયેલું કોટિંગ ફોર્મ ખોલતી વખતે ઉખડી શકે છે.
- કાપેલી કિનારીઓ, ખીલા અને ટાઇના કાણાં, અને ફિલ્મની સપાટી પરના ઘસરકામાંથી પાણી અંદર જાય છે.
- ભીની જમીન પર કે વરસાદમાં ખુલ્લી રહેલી શીટ બે ઉપયોગ વચ્ચે પાણી શોષી લે છે.
- ફૂલેલી શીટ બરાબર ટાઇટ બેસતી નથી, તેથી સાંધામાંથી સ્લરી લીક થઈ શકે છે.
ભીના હવામાનમાં કયું શટરિંગ મટીરિયલ વધુ સારું ટકે છે?
IS 14687, ફોલ્સવર્ક માટેની ભારતીય માર્ગદર્શિકા, લાકડું, પ્લાયવુડ, સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને PVC, HDPE અને પોલીપ્રોપીલીન જેવાં પ્લાસ્ટિકની મંજૂરી આપે છે. દરેકનું પોતાનું સ્થાન છે. કોષ્ટક ચોમાસાની પરિસ્થિતિ માટે તેમની સરખામણી કરે છે.
| મટીરિયલ | પાણીની અસર | વજન અને હેન્ડલિંગ | પુનઃઉપયોગ | શરૂઆતનો ખર્ચ | કોના માટે શ્રેષ્ઠ |
|---|---|---|---|---|---|
| ફિલ્મ-ફેસ્ડ / શટરિંગ પ્લાયવુડ (IS 4990) | ફિલ્મવાળી સપાટી પાણી રોકે છે; કિનારી, કાણાં કે ફિલ્મને નુકસાન થાય તો અંદરનો લાકડાનો કોર ફૂલે છે. ભીની શીટ 30% વધુ ભારે થઈ શકે છે. | સૂકી હોય ત્યારે 12 mm જાડાઈએ આશરે 7.8 kg પ્રતિ sq m. સાઇટ પર કાપવા, ખીલા મારવા અને આકાર આપવામાં સરળ. | ઘણી વાર, પણ ફક્ત કાળજીથી સંભાળ, ઓઇલિંગ અને સંગ્રહ સાથે. | શીટ દીઠ ઓછો | નાના અને મધ્યમ કામ, અનિયમિત આકાર, ઓછા પુનરાવર્તનવાળાં કામ |
| સ્ટીલ પ્લેટ | પાણી શોષતું નથી, સંકોચાતું કે વાંકું વળતું નથી. કાટ રોકવા તેને સાફ કરીને પેઇન્ટ કે ઓઇલ કરવું પડે છે. | ભારે: સ્ટીલ પ્લાયવુડ કરતાં આશરે 12 ગણું વધુ ઘટ્ટ છે. સાઇઝ અને ફિટ કરવાના વિકલ્પો મર્યાદિત. | ઘણી વાર | મોટા પાયે ન વપરાય તો વધુ | વારંવાર ઉપયોગવાળા મોટા પ્રોજેક્ટ, ગોળ કૉલમ, ફ્લેટ સ્લેબ |
| એલ્યુમિનિયમ ફોર્મવર્ક સિસ્ટમ | પાણી શોષતું નથી; સપાટી સાફ કરવી સરળ છે. | હલકા અને સંભાળવામાં સરળ; પેનલ એક જ બિલ્ડિંગ પ્લાન માટે ડિઝાઇન કરેલી હોય છે. | ઘણી વાર ફરી વાપરવા માટે બનાવેલ; કરકસર માટે ઓછામાં ઓછા 100 વખત ઉપયોગ ઇચ્છનીય (BMTPC). | શરૂઆતનું રોકાણ વધુ; આશરે 3 મહિનાનો લીડ ટાઇમ | ઘણા એકસરખા માળ કે યુનિટવાળા માસ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ |
| પ્લાસ્ટિક / રિસાયકલ્ડ પ્લાસ્ટિક શટરિંગ શીટ | પ્લાસ્ટિક લાકડાની જેમ પાણી શોષતું નથી, તેથી તે ફૂલતું નથી કે તેના પડ છૂટા પડતા નથી. | શીટનું વજન જાડાઈ પર આધાર રાખે છે; તમારા સપ્લાયરને પૂછો. ખીલા મારી શકાય અને ફરી ફિક્સ કરી શકાય. | વાઇબ્રેશન દરમિયાન સપાટી ઘસાય નહીં તો ઘણી વાર ફરી વાપરી શકાય. | સાઇઝ પ્રમાણે ભાવ; દરેક ઉપયોગ દીઠ ખર્ચ સરખાવો | સામાન્ય સાઇટ પર સ્લેબ, બીમ, કોલમ, દીવાલો અને ફાઉન્ડેશન |
સ્ટીલ કે એલ્યુમિનિયમ ક્યારે વધુ સારી પસંદગી છે?
તમારા પ્રોજેક્ટના કદ વિશે પ્રામાણિકપણે વિચારો. એક જ ફોર્મ વારંવાર વપરાય ત્યારે સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ આગળ રહે છે.
ભારત સરકારની બિલ્ડિંગ મટીરિયલ્સ એન્ડ ટેકનોલોજી પ્રમોશન કાઉન્સિલ (BMTPC) કહે છે કે એલ્યુમિનિયમ ફોર્મવર્કમાં શરૂઆતનું રોકાણ ઘણું વધારે છે અને આશરે 500 યુનિટથી નાના પ્રોજેક્ટમાં તે કદાચ પરવડે નહીં. તે એ પણ નોંધે છે કે એક માળના કામમાં બચત બહુ ઓછી થાય છે, ડિઝાઇન અને ઉત્પાદન માટે આશરે ત્રણ મહિનાનો લીડ ટાઇમ લાગે છે, અને પછીથી બિલ્ડિંગમાં સહેલાઈથી ફેરફાર કરી શકાતો નથી. એકસરખા માળવાળી મોટી હાઉસિંગ યોજનાઓમાં તેનાથી આશરે ચાર દિવસનું સ્લેબ સાયકલ મળી શકે છે.
સ્ટીલ ફોર્મવર્ક સામાન્ય રીતે એવા મોટા પ્રોજેક્ટમાં વપરાય છે જ્યાં ફોર્મ ઘણી વાર ફરી વપરાય છે, અને તે ગોળ કૉલમ અને ફ્લેટ સ્લેબ માટે યોગ્ય છે. તે પાણી શોષતું નથી. તેની મર્યાદાઓ છે નિશ્ચિત સાઇઝ, ફિટ કરવાની મર્યાદિત રીતો, અને ગરમી: IS 4990 નોંધે છે કે સૂર્યની ગરમી પ્લાયવુડ કરતાં ધાતુની શીટમાંથી ઘણી વધુ પસાર થાય છે.
મકાન, નાની બિલ્ડિંગ કે ઘણા અલગ-અલગ આકારો માટે, પ્લાયવુડ કે પ્લાસ્ટિક શીટથી સાઇટ પર બનાવેલું ફોર્મવર્ક વધુ લવચીક અને વ્યવહારુ છે.
પ્લાસ્ટિક શટરિંગ શીટ ક્યાં યોગ્ય છે?
પ્લાસ્ટિક શીટ પ્લાયવુડ અને મેટલ સિસ્ટમની વચ્ચે આવે છે. તેનો ઉપયોગ પ્લાયવુડ શીટની જેમ જ થાય છે, લાકડાની કે સ્ટીલની ફ્રેમ પર ખીલા મારીને ફિક્સ કરાય છે, પરંતુ તે પાણી શોષતી નથી. તેથી જ્યાં શીટ અઠવાડિયાઓ સુધી ભીની રહે અથવા હંમેશાં છાપરા નીચે રાખી ન શકાય ત્યાં તે ઉપયોગી છે.
યુનિવર્સિટીના ફોર્મવર્ક અંગેના એક લેક્ચરમાં જણાવ્યું છે કે સ્ટીલની જેમ, પ્લાસ્ટિક ફોર્મવર્ક પણ ઘણી વાર ફરી વાપરી શકાય, જ્યાં સુધી કોંક્રિટ વાઇબ્રેટ કરતી વખતે સપાટી ઘસાઈ ન જાય. તમારા સપ્લાયર પાસેથી શીટની સાઇઝ, જાડાઈ અને વજન પૂછો, અને શીટ દીઠ નહીં, પણ દરેક ઉપયોગ દીઠ ખર્ચની સરખામણી કરો.
- યોગ્ય ઉપયોગ: મકાનો અને મધ્યમ કદની બિલ્ડિંગમાં સ્લેબ, બીમ, કૉલમ, દીવાલો અને ફૂટિંગ.
- હજી પણ જરૂરી: કોંક્રિટના ભાર માટે ડિઝાઇન કરેલી યોગ્ય ફ્રેમ, ટેકા અને બ્રેસિંગ.
- હજી પણ જરૂરી: રિલીઝ એજન્ટ અને દરેક કોંક્રિટ ભરણી પછી સફાઈ.
- મોટા, પુનરાવર્તિત હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટમાં સંપૂર્ણ એલ્યુમિનિયમ સિસ્ટમનો વિકલ્પ નથી.
શટરિંગને ચોમાસામાં ટકાઉ કેવી રીતે રાખવું?
આ પગલાં મુખ્યત્વે IS 4990 (Annex E), IS 14687 અને IS 456 પરથી છે. મોટા ભાગનાં બધી સામગ્રીને લાગુ પડે છે.
- 1શીટને સૂકી, છાપરાવાળી જગ્યાએ, સમતલ અને ઊંચા પાયા પર સપાટ રાખો, આસપાસ હવા ફરે તેમ. થપ્પીના ઉપરના ભાગને ઢાંકો અને તેના પર વજન મૂકો.
- 2શીટ ઊંચકીને લઈ જાઓ; ઘસડો નહીં. ઘસડવાથી ફિલ્મવાળી સપાટી પર ઘસરકા પડે છે અને પાણી અંદર જાય છે.
- 3ઉપયોગ પહેલાં દરેક કાપેલી કિનારી અને કાણાને સીલંટ પેઇન્ટથી સીલ કરો, અને દરેક નવા કાપ પછી ફરી સીલ કરો.
- 4દરેક કાસ્ટિંગ પહેલાં ફોર્મની અંદરથી ટુકડા, છોલ અને લાકડાનો વહેર દૂર કરો.
- 5દરેક ઉપયોગ પહેલાં યોગ્ય રિલીઝ એજન્ટનું પાતળું, એકસરખું પડ લગાવો. તેને સળિયા પર લાગવા ન દો. વપરાયેલું એન્જિન ઓઇલ (વેસ્ટ ઓઇલ) ન વાપરો.
- 6શટરિંગ પ્લાયવુડ પર 3–4 ઉપયોગ પછી અને લાંબા સંગ્રહ પછી ફરીથી મોલ્ડ ઓઇલ લગાવો.
- 7દરેક ઉપયોગ પછી કૉંક્રિટ અને મોર્ટાર સાફ કરો. ધાતુના ફોર્મ સાફ કરો, રિપેર કરો અને સમયાંતરે પેઇન્ટ કરો, અને થ્રેડવાળા ભાગોને ઓઇલ લગાવો.
- 8જો શીટ લાંબા સમય સુધી સંગ્રહ કરવાની હોય, તો પહેલાં તેને સ્પેસર પર થપ્પી કરીને, હવા સારી રીતે ફરે તે રીતે સૂકવો.
- 9દરેક ઉપયોગ વચ્ચે શીટ તપાસો. સડેલી, ફાટેલી, ખૂબ વાંકી વળી ગયેલી કે જેનાં પડ છૂટાં પડતાં હોય તેવી શીટ કાઢી નાખો.
મારી સાઇટ માટે કેવી રીતે પસંદ કરું?
- સેંકડો એકસરખા માળ કે યુનિટ: એલ્યુમિનિયમ સિસ્ટમનું ક્વોટેશન મેળવો અને BMTPC મુજબ તે પરવડે છે કે નહીં તે તપાસો.
- મોટા પ્રોજેક્ટમાં ઘણા એકસરખા ગોળ કોલમ કે ફ્લેટ સ્લેબ હોય ત્યારે: સ્ટીલ ફોર્મ યોગ્ય રહી શકે.
- ભારે વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં વ્યક્તિગત મકાનો અને નાની બિલ્ડિંગ: પ્લાસ્ટિક શટરિંગ શીટથી ફૂલવાની સમસ્યા ટળે છે.
- જટિલ, એક જ વાર બનતા આકારો: પ્લાયવુડ કાપવામાં સૌથી સરળ છે, પરંતુ દરેક કાપેલી કિનારી સીલ કરો.
- તમે જે પણ પસંદ કરો, પુનઃઉપયોગનું આયોજન વહેલું કરો. IS 14687 ઓછામાં ઓછા કાપકૂપ અને બગાડવાળા પુનઃઉપયોગ આયોજનની માંગ કરે છે.
અમે ક્યાં મદદ કરી શકીએ
Gopal Agritech કેવી રીતે મદદ કરી શકે
સુરતની Gopal Agritech રિસાયકલ્ડ પ્લાસ્ટિક શટરિંગ શીટ બનાવે છે, જેને પ્લાસ્ટિક ફાઇબર શટરિંગ પ્લાય પણ કહેવાય છે. તે પાણી શોષતી નથી, તેથી પ્લાયવુડની જેમ ફૂલતી નથી કે તેનાં પડ ઊખડતાં નથી. તે ઊધઈ પ્રતિરોધક છે, અને સ્લેબ, બીમ, કૉલમ, દીવાલ અને ફાઉન્ડેશનના કામ માટે તેને ખીલા મારી, ફિટ કરી અને ફરી ફિટ કરી શકાય છે. સાઇઝ, જાડાઈ અને ભાવ ક્વોટેશન પર જણાવાય છે, અને આખા ભારતમાં ડિલિવરી થાય છે.